Dlaczego Unia Europejska zmienia przepisy dotyczące baterii?

Baterie stały się jednym z kluczowych produktów dla elektroniki, transportu i energetyki. Są niezbędne w urządzeniach codziennego użytku, ale również w pojazdach elektrycznych, lekkich środkach transportu oraz systemach magazynowania energii.

To oznacza większe zapotrzebowanie na surowce, więcej produktów wprowadzanych na rynek i większą liczbę baterii, które po czasie staną się odpadem.

Rozporządzenie Bateryjne ma odpowiedzieć na kilka problemów jednocześnie:

• ograniczyć wpływ baterii na środowisko,
• zwiększyć przejrzystość informacji o bateriach,
• poprawić bezpieczeństwo użytkowania,
• wzmocnić zbieranie i recykling zużytych baterii,
• zwiększyć odzysk ważnych surowców,
• ujednolicić zasady na rynku Unii Europejskiej.

To ważne zarówno dla użytkowników, jak i dla przedsiębiorców. Konsument ma mieć więcej informacji o produkcie. Firma ma wiedzieć, jakie obowiązki wynikają z jej roli: producenta, importera, dystrybutora, sprzedawcy albo użytkownika baterii w codziennej działalności.

Jakich baterii dotyczy rozporządzenie?

Rozporządzenie obejmuje różne kategorie baterii. Nie chodzi więc wyłącznie o małe baterie z pilota czy zabawki.

Przepisy dotyczą między innymi:

• baterii przenośnych,
• baterii przemysłowych,
• baterii samochodowych,
• baterii do pojazdów elektrycznych,
• baterii stosowanych w lekkich środkach transportu, takich jak rowery elektryczne i hulajnogi.

To pokazuje, że nowe przepisy są związane z dużo szerszą zmianą rynku. Baterie występują dziś w domach, biurach, magazynach, produkcji, transporcie, energetyce i usługach.

Co wprowadza Rozporządzenie Bateryjne?

Rozporządzenie wprowadza wymagania w kilku obszarach. Część z nich dotyczy samego produktu, część informacji dla użytkownika, a część obowiązków firm działających na rynku baterii.

Najważniejsze obszary to:

• ślad węglowy baterii,
• zawartość materiałów z recyklingu,
• wymagania dotyczące trwałości i wydajności,
• bezpieczeństwo baterii,
• oznakowanie i informacje dla użytkowników,
• kod QR i cyfrowy paszport baterii dla wybranych kategorii,
• cele zbierania zużytych baterii,
• cele odzysku wybranych surowców,
• obowiązki producentów i innych podmiotów gospodarczych,
• zasady należytej staranności w łańcuchu dostaw dla części firm.

Nie wszystkie wymagania zaczynają działać w tym samym momencie. Rozporządzenie jest wdrażane etapami. Dlatego dla firm ważne jest nie tylko samo hasło „nowe przepisy o bateriach”, ale też sprawdzenie, które obowiązki dotyczą ich działalności i od kiedy.

Oznakowanie i informacje. Co zmienia się od 2026 roku?

Jednym z ważnych etapów są wymogi dotyczące oznakowania i informacji o bateriach. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje, że wymogi etykietowania mają zacząć obowiązywać najpóźniej w 2026 roku, a stosowanie kodu QR od 2027 roku.

W praktyce chodzi o to, aby bateria była lepiej opisana, a użytkownik miał łatwiejszy dostęp do informacji o produkcie.

Znaczenie będą miały między innymi dane dotyczące:

• kategorii baterii,
• parametrów użytkowych,
• pojemności,
• trwałości,
• składu chemicznego,
• zawartości wybranych surowców,
• selektywnego zbierania,
• sposobu postępowania po zużyciu.

Dla użytkownika oznacza to większą czytelność. Dla sprzedawcy i dystrybutora, konieczność zwracania uwagi na to, czy bateria albo produkt z baterią spełnia wymagania informacyjne. Dla producenta i importera, obowiązek przygotowania danych zgodnie z przepisami.

Kod QR i cyfrowy paszport baterii

Kolejnym ważnym elementem jest kod QR. Ma on ułatwić dostęp do informacji o baterii w formie cyfrowej. Rozporządzenie przewiduje także cyfrowy paszport baterii dla wybranych kategorii, między innymi baterii do pojazdów elektrycznych, baterii do lekkich środków transportu oraz baterii przemysłowych o pojemności powyżej 2 kWh. W EUR-Lex wskazano, że paszport baterii ma być dostępny przez kod QR od 18 lutego 2027 roku.

To rozwiązanie ma zwiększyć przejrzystość informacji o produkcie. W praktyce bateria ma być łatwiejsza do zidentyfikowania, a dane o niej mają być dostępne dla określonych grup użytkowników i podmiotów.

Dla zwykłego użytkownika najważniejsze będzie to, że informacje o baterii mają być łatwiejsze do sprawdzenia. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność przygotowania danych, systemów i dokumentacji, jeżeli działają w obszarze objętym tymi obowiązkami.

Ślad węglowy baterii

Rozporządzenie wprowadza również wymagania dotyczące śladu węglowego baterii. Chodzi o informacje związane z wpływem baterii na klimat w całym cyklu życia produktu.

Ten obszar będzie szczególnie istotny dla producentów, importerów i firm działających w łańcuchu dostaw baterii. Informacje o śladzie węglowym mają zwiększać porównywalność produktów i wspierać decyzje zakupowe oparte na konkretnych danych.

Dla przedsiębiorców oznacza to rosnące znaczenie dokumentacji, danych od dostawców oraz zgodności produktu z wymaganiami unijnymi.

Materiały z recyklingu i odzysk surowców

Baterie zawierają surowce, które mają duże znaczenie dla przemysłu i energetyki. Rozporządzenie wprowadza wymagania dotyczące zawartości materiałów z recyklingu oraz odzysku wybranych surowców.

MRiT wskazuje między innymi, że przepisy określają minimalne poziomy odzysku litu z baterii odpadowych: 50% do końca 2027 roku i 80% do końca 2031 roku. Wskazano także minimalne poziomy zawartości materiałów z recyklingu dla wybranych surowców w nowych bateriach przemysłowych, samochodowych i do pojazdów elektrycznych.

To ważna zmiana z perspektywy rynku. Bateria przestaje być postrzegana wyłącznie jako produkt, który po zużyciu trzeba zutylizować. Coraz większe znaczenie ma to, jakie surowce można odzyskać i ponownie wykorzystać.

Cele zbierania zużytych baterii

Rozporządzenie określa także cele zbierania zużytych baterii. Dla baterii przenośnych przewidziano poziom 63% do końca 2027 roku i 73% do końca 2030 roku. Dla baterii z lekkich środków transportu, takich jak e-rowery i hulajnogi, wskazano 51% do końca 2028 roku i 61% do końca 2031 roku.

Te cele mają znaczenie dla producentów i systemów zbierania. Pokazują też kierunek zmian: więcej baterii ma wracać do właściwych kanałów zbiórki, zamiast wypadać z systemu po zakończeniu użytkowania.

Obowiązki firm. Dlaczego rola przedsiębiorcy ma znaczenie?

Rozporządzenie nie nakłada takich samych obowiązków na wszystkie firmy. Kluczowe jest to, jaką rolę pełni dany podmiot.

Inne obowiązki może mieć:

• producent baterii,
• importer,
• dystrybutor,
• sprzedawca,
• firma wprowadzająca na rynek urządzenia z bateriami,
• przedsiębiorstwo wykorzystujące baterie w swojej działalności.

Firma, która tylko używa urządzeń z bateriami, będzie patrzeć na temat inaczej niż firma, która importuje baterie albo sprzedaje produkty z wbudowanym akumulatorem.

Dlatego pierwszym krokiem dla przedsiębiorcy powinno być ustalenie własnej roli. Trzeba sprawdzić, czy firma wyłącznie korzysta z baterii, czy może wprowadza je na rynek, dystrybuuje, importuje albo sprzedaje jako część produktu.

Od tej odpowiedzi zależy zakres obowiązków.

Należyta staranność w łańcuchu dostaw

Rozporządzenie przewiduje również obowiązki dotyczące należytej staranności w łańcuchu dostaw. Ten obszar dotyczy przede wszystkim wybranych podmiotów gospodarczych i surowców wykorzystywanych w produkcji baterii.

Warto odnotować aktualną zmianę terminu. Rozporządzenie (UE) 2025/1561 przesunęło stosowanie obowiązków dotyczących należytej staranności w obszarze baterii na 18 sierpnia 2027 roku.

Dla części firm oznacza to więcej czasu na przygotowanie procedur, sprawdzenie dostawców i uporządkowanie dokumentacji. Nie oznacza jednak, że temat można odłożyć bez analizy. Firmy działające w tym obszarze powinny wcześniej sprawdzić, czy te obowiązki będą ich dotyczyć.

Co powinien zrobić przedsiębiorca już teraz?

Dla firm najważniejsze jest uporządkowanie informacji. Rozporządzenie jest szerokie, ale nie każdy obowiązek dotyczy każdego przedsiębiorcy.

Warto zacząć od kilku pytań:

• Czy firma produkuje, importuje, sprzedaje lub dystrybuuje baterie?
• Czy firma wprowadza na rynek urządzenia z bateriami lub akumulatorami?
• Czy baterie są częścią produktów oferowanych klientom?
• Czy firma korzysta z baterii przemysłowych, magazynów energii, pojazdów elektrycznych albo urządzeń z dużymi akumulatorami?
• Czy firma posiada dane od dostawców potrzebne do spełnienia wymagań informacyjnych?
• Czy dokumentacja produktu będzie zgodna z nowymi wymogami?
• Czy firma wie, co dzieje się z bateriami po zakończeniu użytkowania?

To pozwala oddzielić obowiązki typowe dla producentów i importerów od tych, które dotyczą firm korzystających z baterii w codziennej pracy.

Co zyskuje użytkownik?

Z perspektywy użytkownika najważniejsza jest większa przejrzystość.

Bateria ma być lepiej oznakowana. Informacje mają być łatwiejsze do znalezienia. W kolejnych etapach część danych będzie dostępna przez kod QR.

Użytkownik powinien mieć więcej wiedzy o tym, jaki produkt kupuje, jakie ma on parametry i jak należy postępować z nim po zużyciu.

To szczególnie ważne, ponieważ baterie coraz częściej są częścią większych produktów: rowerów elektrycznych, hulajnóg, elektronarzędzi, sprzętu IT, urządzeń medycznych, systemów zasilania i magazynów energii.

Dlaczego ten temat będzie zyskiwał na znaczeniu?

Rynek baterii będzie rósł. Wraz z nim rośnie znaczenie danych, oznakowania, odzysku surowców i odpowiedzialności firm.

Rozporządzenie Bateryjne pokazuje, że bateria nie jest już traktowana jak prosty element urządzenia. To produkt, który ma swój skład, ślad węglowy, parametry, cykl użytkowania i wartość surowcową po zużyciu.

Dla użytkowników oznacza to więcej informacji.
Dla przedsiębiorców, więcej obowiązków zależnych od roli na rynku.
Dla producentów i importerów, większą odpowiedzialność za dane, oznakowanie i zgodność produktu z przepisami.

Baterie pod większą kontrolą

Rozporządzenie Bateryjne wprowadza nowe zasady dotyczące baterii w całym ich cyklu życia. Obejmuje projektowanie, produkcję, informacje dla użytkownika, sprzedaż, zbieranie, recykling i odzysk surowców.

Najbliższe lata będą ważne dla przedsiębiorców, którzy produkują, importują, sprzedają lub wykorzystują baterie w działalności. Warto już teraz sprawdzić, które wymagania dotyczą danej firmy i jakie dane trzeba przygotować.

Na koniec warto przypomnieć prostą zasadę, która nie jest nowością z 2026 roku, ale nadal ma znaczenie: zużytych baterii nie wrzucamy do odpadów zmieszanych. Oddajemy je do wyznaczonych punktów zbiórki.